RightCast · Domain Analizi
Ara… ⌘K
ssot · docs/DOMAIN.md

Domain Bilgisi

Sektör bilgisinin tek kaynağı. Uzman cevapları geldikçe burada güncellenir.

Domain Bilgisi

Son guncelleme: 2026-07-31 (bagimsiz denetim P0 duzeltmeleri + uzman cevap turu — rapor: docs/analysis/audit-report-2026-07-31.md) Kaynak: 21 ornek sozlesme + 3 batch domain expert cevabi + denetim P0 cevap turu (2026-07-31) + Tata Sky hak yonetimi sunumu

Bu dokuman sektor bilgisinin tek kaynagi (SSOT)'dir. Terimler: GLOSSARY.md. Detayli konu analizleri: docs/analysis/topics/.

Ilke (P0 teyidi 2026-07-31): Genel sektor pratigi kural olarak alinmaz — sozlesme aksini duzenleyebilir; genel pratik ile sozlesmeye ozgu hukum ayri belirtilir. Bu dokumandaki "(P0 teyidi 2026-07-31)" isaretleri, bagimsiz denetim sonrasi Albayim + uzmanin birlikte verdigi cevaplara dayanir — ham kayit: docs/analysis/expert-feedback/audit-p0/raw-answers-2026-07-31.md.

Sektor Ozeti

Dizi/film yapim sektoru. Yapimcilar icerik uretir, haklarini cesitli kanallara, platformlara ve bolgelere lisanslar. Gelir, lisans satislari ve reklam/sponsorluk gelirleri uzerinden olusur. Haklar cok boyutlu bir matris ile yonetilir: hak tipi × bolge × zaman × exclusivity × dil × mecra/platform.

Kullanicilar

Kullanici Aciklama
Yapimci Icerik uretir, haklari satar. Hem yurt ici kanal sozlesmesi hem yurt disi lisans satisi yapar
Dagitimci Yapimci adina haklari baska pazarlara satar. Bazen yapimci kendi dagitimini yapar (OGM gibi)
Kanal/Platform Haklari satin alir ve yayinlar (Star TV, OSN, Amazon MX Player, IVI)

Yapimci ve dagitimci bazen ayni sirket (OGM: hem uretir hem kendi yurt disi satisini yapar).

Potansiyel musteri (yapimci/dagitimci) tipik organizasyon yapisi:

Satis sureci: Uluslararasi fuarlar → teklif → musteri teyidi → avukata baz sartlar mail → sozlesme draft → musteriyle paylasim → ort. 4 mail git-gel → imza. 4'u gecerse toplanti yapilir, 1-2 revizyonda kapanir.

Hak Tipleri

Domain expert teyidi (2026-03-18, Gokce): Temel ayrim dagitim yontemi degil, izleyici kontrolu. Linear = surekli akis, izleyici duraklatamaz/saramaz (PVR yok). Non-Linear = izleyici kontrol eder (PVR var). Linear dijital de olabilir — orn. Show TV'nin web sitesindeki canli yayin (webTV) veya mobil uygulamadaki canli yayin (mobileTV) lineer haktir.

PVR kurali (kesinlesti — yazili teyit Utku 1.8, 2026-08-01): "Planli akis varsa linear'dir, PVR istisna." Belirleyici unsur, yayinin yayinci tarafindan onceden planlanmis bir akisa mi sahip oldugu, yoksa izleyicinin istegine gore mi sekillendigidir; PVR/decoder kaydi yayini non-linear yapmaz. (2026-03-23'teki Digiturk-decoder ornegi bu kuralla gecersizlesti — tarihi kayit: B02.27.)

Iki ana kategori:

LINEAR (surekli akis — izleyici kontrol edemez):

Linear yayinin alt tipleri (dagitim yontemine gore):

NON-LINEAR (istege bagli — izleyici kontrol eder):

Catch-Up vs NVOD farki: Catch-Up'ta izleyici tamamen kendi inisiyatifiyle izler (7 gun penceresi). NVOD'da yayinci planlanan saatleri belirler, izleyici bunlardan birini secer.

Mecra / Iletim altyapisi:

Expert duzeltmesi (A2, 2026-04-27): OTT bir hak tipi degildir. Iceriğin izleyiciye nasil ulastirildigini tanimlayan bir mecra/iletim altyapisidir.

Yan haklar:

Notlar:

Ek boyutlar (Tata Sky referans): Hak tipinin yaninda dagitim yontemi (Permitted Means) ve cihaz kisitlamasi (Authorized Devices) de sozlesmelerde konu olabiliyor. Bizim sozlesmelerde bu genelde geo-blocking, platform kisitlamasi ve kanal kisitlamasi olarak karsimiza cikiyor — ayri bir model boyutu olarak ele alinmasi tartisiliyor.

Territory (Bolge)

Lisansin gecerli oldugu cografi alan. Cesitli tanimlama sekilleri:

Tip Ornek
Tek ulke Hindistan, Israel
Coklu ulke Angola + Mozambik
Bolge grubu MENA (26 ulke), BDT (10 ulke)
Pazar segmenti US Hispanic (ulke degil, demografik/dilsel pazar). ABD ile cakismaz: US Hispanic satiliyken ABD'ye, ABD satiliyken US Hispanic'e ayri satis yapilabilir (D5 takip teyidi — Utku, 2026-08-01)
Negatif tanim "Worldwide excluding Turkey and Northern Cyprus"

Territory hiyerarsik: MENA satilinca icindeki tum ulkeler kapsamda. Ust bolge satisi alt bolgeleri kapsar. Ancak bolge grubu bir kisaltma/kodlamadir — asil veri ulke bazindadir: sozlesmede ulkeler tek tek yazilir, kayit ulke olarak tutulur (expert teyidi 2026-03-21; denetim netlestirmesi 2026-07-31).

Expert teyidi (2026-03-21): "MENA desek bile ulkeleri tek tek sozlesmede yaziyoruz. Sistemde mutlaka ulke olarak girilmeli." Bolge gruplari (MENA, Sub-Saharan vb.) kodlama amacli — asil veri ulke bazinda.

Dil/altyazi kisitlamasi (expert teyidi + yazili teyit Gokce 1.1, 2026-08-01): Hangi dil ve altyazi hakki verildiyse, lisans alan sadece lisans bolgesinde o dili ve altyaziyi kullanabilir — "altyazi veya dublaj hakki sadece lisanslanan dilde."

Ayni sozlesmede hak tipine gore farkli territory olabilir. Hemisphere ornegi:

6 of Us:
  Free TV  → sadece Puerto Rico
  Pay TV   → US Hispanic
  AVOD     → US Hispanic + Mexico

Exclusivity (Munhasirlik)

Domain expert teyidi (2026-03-18, Gokce & Utku): Exclusive = licensor kendisi de o hakki kullanamaz. Yani exclusive verilen hak, belirtilen bolge/dil/mecra/tarih araligi icin yalnizca licensee'ye aittir. Licensor o hakki ne kendisi kullanabilir ne baskasina satabilir.

Exclusive'in temel kurallari:

  1. Licensor kullanamaz: Exclusive verilen hak, licensor tarafindan kullanilamaz
  2. Sub-license varsayilan olarak YOK: Sozlesmede acikca yazilmadikca sub-license hakki verilmemis sayilir. Hangi kanallarda yayinlanacagi da genelde sozlesmede acikca yazilir
  3. Sole license imkani: Pratikte "exclusive ama licensor da kullanabilir" durumu olabiliyor. Sefirin Kizi ornegi: Temsilci (Inter Medya) munhasir yurt disi satis yetkisi almis AMA Yayinci (DYG/Dogus Grubu) Bolge'de diziyi diledigi dil ve sekilde yayinlamakta serbest. Yayincinin yayini kisitlanip kisitlanmayacagina munhasiran Yayinci karar veriyor
  4. Cok boyutlu: Exclusive belirli bolge + dil + mecra + hak tipi + tarih araligi icin tanimlanir. Dil de ayri boyut — ayni bolge + ayni hak tipinde farkli dillerde farkli taraflara satilabilir

5 farkli exclusivity yapisi goruldu:

Tip Aciklama Ornek
Exclusive Licensor dahil kimse o hakki kullanamaz — yalnizca licensee. Sub-license ancak sozlesmede acikca yazilirsa mumkun Zap 3 yil, Achla TV 3 yil
Sliding Baslangicta exclusive, sonra non-exclusive (orn. 18ay excl → non-excl) OSN: 18ay excl → 18ay non-excl
Split-territory Farkli alt bolgelere farkli exclusivity sureleri OSN: Lubnan+Tunus 12ay, geri kalan MENA 18ay
SVOD carve-out Exclusive ama Netflix/Amazon gibi global platformlar istisna Achla TV: exclusive ama Netflix/Amazon ayri lisanslanabilir
Non-exclusive Birden fazla tarafa satilabilir, licensor da kullanabilir IVI: BDT ulkelerinde tum sure non-excl

Co-exclusive (A6 teyidi 2026-04-27): Yaygin olmayan, exclusive ile non-exclusive arasi melez yapi: lisansorun icerigi sadece belirli ve sinirli sayidaki tarafa (genellikle iki) kullandirdigi, pazarin geri kalanina (ucuncu kisilere) hak devri yapmamayi taahhut ettigi sozlesme duzeni. 21 sozlesmelik korpusta yalnizca IVI Cooperation Agreement'ta geciyor. (Onceki "aslinda exclusive + sub-license iznidir" cumlesi bizim yorumumuzdu; uzman tanimi esas alindi — denetim duzeltmesi 2026-07-31.)

Non-exclusive to licensor / "kendi kullanimini sakli tutma" (C4.c teyidi 2026-04-27): Buyuk yayin gruplari dagitim/lisans hakki verirken o bolgedeki kendi kanallarinda yayin yapma hakkini sakli tutabilir — licensor'un kendi yayini ihlal sayilmaz. "Exclusive = licensor kullanamaz" kuralinin sozlesmeyle kurulan istisnasidir.

Hak basina munhasirlik donemi (B04.A2 teyidi 2026-09-12, Gokce): "Munhasirlik donemine" baglanmis bir yasak/kosul, hak satirlarina gore farkli munhasirlik sureleri varsa her hak icin o hakkin kendi munhasirlik donemi boyunca gecerlidir; o hak icin munhasirlik bitince yasak da biter. Tek bir "munhasirlik donemi" aranmaz.

Istisna oyulmus munhasirlik / carve-out (B04.C3 + B04.A4 teyidi 2026-09-12, Gokce): Sektorde yerlesik bir adi yok. Istisnalari lisans veren onerir: lisans alan munhasirlik ister, lisans veren imza oncesi zaten baska platformda (orn. Netflix) yayinlanan icerigin ihlal sayilmamasini ister. Carve-out'un yeni/eski is ayrimi yapmasi bilinçli bir yazim/pazarlik sonucudur, yazim tesadufu degil.

Sub-licensing Kurallari

Domain expert duzeltmesi (2026-03-21): "Sublicense ayrica sozlesmede yazmiyorsa verilmemis kabul ediliyor. Hakki alan kanal sadece kendisi yayini gerceklestirebiliyor. Hangi kanallarda yayinlayabilecegi de genelde acikca sozlesmede yaziyor. Baska bir kanala satma hakki ancak ayrica yazili bir izin veya ek protokol ile mumkun."

Durum Kural
Sub-license Sozlesmede acikca yazilmadikca verilmemis sayilir
Kanal kisitlamasi Hangi kanallarda yayinlanacagi sozlesmede belirtilir
Sub-license verilirse Nadir — OGM pratigi: "izliyoruz, genelde yaptirmiyoruz; isterse her seferinde onayimiz gerekir" (E9 teyidi 2026-04-27). Verildiginde genelde kucuk/bilinmeyen pazarlar (orn. Gana)

IVI ornegi: Sub-license hakki sozlesmede acikca verilmis, OGM'nin yazili onayiyla sublicensee platformlarla paylasabiliyor.

Grup ici kanallar (B04.D8 teyidi 2026-09-12, Gokce): Bir yayin grubunun kendi kanallari arasindaki gecis teknik olarak alt lisanstir, ama gelir paylasimina tabi ucuncu-kisi alt lisansi sayilmaz — kanal "onlar da benim sirketim, beni tek kisi olarak gor" der. Sozlesmeyle aksi kararlastirilabilir. Takipte grup tanimi tek taraf gibi ele alinir.

Sozlesme tarafi ile odeyen sirket ayrisirsa (B04.D7 teyidi 2026-09-12, Gokce): Odemeyi sozlesme tarafi olmayan sirket yapabilir; genelde sozlesme tarafi sirket, odemeyi yapan sirketle birlikte sorumlu kalmaya devam eder. Kayitta sozlesme tarafi degismez, odeyen ayri alan olarak tutulur.

Holdback

Belirli bir hakkin belirli bir sure boyunca kullanilmasinin/satilmasinin engellenmesi. Cok katmanli olabilir: ayni sozlesmede farkli hak tiplerine farkli holdback sureleri.

Expert duzeltmesi (2026-03-23, Utku): Holdback lisans verenin (OGM) taahhududur — lisans alana verdigi soz. Bu nedenle holdback, lisans alanin sozlesme uygunlugu (compliance) icinde degil, OGM'nin kendi yukumluluk takibi icinde kontrol edilecek.

Ek expert teyidi (A4, 2026-04-27): Holdback iki yonlu de isleyebilir. Lisans alan da lisans verene "12 ay svod'leri 3. kisiye satamazsin" diyebilir. Ana yon hala licensor → licensee, ama tek yonlu degil; modellenirken iki taraf da hem koyabilen hem alan tarafinda yer alabilir.

Bugunku takip (E1 2026-04-28 + canli oturum 4.3, 2026-08-01): Duzenli bir sablon/Excel dahi yok — takip gayriresmi ("insallah holdback excelimiz bu sistem olacak"). Sistemin en kritik cozmesi gereken problem; urun ilk sistematik kayit olacak.

Ornekler:

Sozlesme Holdback Sure
Zap Free TV yasak (Angola + Mozambik) 24 ay
Amazon Tum AVOD yasak (Hindistan) 1 yil + YouTube/Facebook tam bolum yukleme yasagi tum lisans suresi (promosyon klip serbest) 1 yil + tum lisans
OSN (a) Munhasirlik doneminden once ve suresince: tum dillerde, ucuncu kisilere genis hak listesinde (Pay TV, EST, PPV, TVOD, SVOD, FTA, FVOD) satis yasak Munhasirlik oncesi + suresince
OSN (b) FVOD (YouTube, Vimeo, Daily Motion tipi) yasak (MENA) Tum lisans suresi
IVI SVOD/AVOD/FAST/Pay TV yasak (Rusya) 9 ay
Hemisphere UGC platformlarinda (YouTube, Vimeo, Facebook) yayin licensor'a yasak Munhasirlik suresince

Holdback cok boyutludur: kapsam (hak listesi), dil ve baslangic noktasi (lisans doneminden once bile baslayabilir) sozlesmeye gore degisir. Bu yapi OSN'ye ozgu degil, genel bir kaliptir — baska platform sozlesmelerinde de ayni cok-ayakli maddeler olabilir (P0 teyidi 2026-07-31).

Sure uzayinca holdback uzar mi (B04.A1 teyidi 2026-09-12, Gokce): Holdback maddesi yalniz 1. sezonla sinirlandirilmamissa ve sozlesmede devam sezonlar icin "life of series commitment" ya da opsiyon varsa, devam sezon (subsequent season) maddesine bakilir; o maddeler genelde "tum hukum ve sartlar aynen gecerli" der — bu durumda holdback kendiliginden uzar.

Cografyasi yazilmamis holdback (B04.D10 teyidi 2026-09-12, Gokce): Cografya ayrimi yapilmamissa holdback tum sozlesme bolgesini kapsar (munhasirlik alaniyla daraltilmaz).

Kuresel platform yasagi + geo-block (B04.D3 teyidi 2026-09-13, Gokce): Amazon (Hindistan) ornegi: "in the Territory" kaydi cumlenin sonunda olsa da AVOD yasagi yalniz sozlesme bolgesini (Hindistan) kapsar, dunyayi degil. YouTube/Facebook gibi kuresel platformlardaki tam-bolum yasaginda geo-blocking uyum sayilir: bolge geo-block'lanip baska ulkelere yukleme yapilabilir, "platforma hic yukleme" beklenmez. (Tasma kuralindaki "geo-blocking yerine getirildiyse ihlal yok" mantigi holdback'e de uygulanir.)

Ayni platformda munhasirlik ile yasak (B04.D9 teyidi 2026-09-12, Gokce): Bolgeler icinde haklar ve holdback'ler acisindan hicbir cakisma olmamali; kontrol satis oncesi yapilir. (Urun kurali: satilabilirlik kontrolu holdback'i de tarar.)

IVI yapisinda Rusya Free TV (B04.D6 teyidi 2026-09-12, Gokce): Free TV haklari lisans verende (OGM), herhangi bir holdback yok — satis icin IVI'ye sorulmaz. "Case-by-case discussed" kalibi OGM'ye yuk getirmez: IVI boyle bir tasarrufta bulunmak isterse (bolgede guclu bir talep de gerekir) oncelikle OGM'nin acik yazili onayini almak zorundadir.

Lisans Suresi

Tip Ornek
Sabit tarihler Hemisphere: 15.01.2026 - 15.01.2028
Start date + N yil IVI: 07.09.2025 + 3 yil; Zap: 3 yil (baslangic TBD); OSN S2: 01.04.2026 + 36 ay
Son bolum + N yil Amazon: son bolum yayini + 3 yil (~4.5 yil fiili)
Co-terminous OSN: S1 ve S2 ayni tarihte bitsin
Episode bazli Carpinti: her bolumun kendi 7 yillik suresi (devam eden islerde her bolum ayri eser, suresi ayri hesaplanir; biten icerikler tek baslangic-bitis tarihi alir, C3.c teyidi 2026-04-27)

Tarih kavramlari arasi ayrim (C2.c teyidi 2026-04-27):

Effective Date vs License Start Date (B04.D1 teyidi 2026-09-12, Gokce): Effective Date sozlesmenin yururluk tarihi; License Start Date lisansin baslangic tarihi. Sure hesabi lisans baslangicindan yapilir. Lisans, lisans suresinin ya da (varsa) lisans periyodu icindeki run sayisinin bitmesiyle biter; gizlilik, indemnification gibi maddeler yururlugunu surdurur. Lisans baslangici genelde effective date'ten sonra olur — sozlesmeler yayina baslamadan once imzalanir. Destekleyici belgelerdeki (LoA) tarihler sure hesabini degistirmez.

Output agreement'ta tarih (B04.A5 teyidi 2026-09-12, Gokce): Output agreement cerceve sozlesmedir; dizinin lisans baslangic tarihi onceden bilinmez. Her icerik icin ayrica imzalanan lisans sozlesmesine lisans baslangic tarihi muhakkak yazilir — bagalayici tarih oradadir, cerceve sozlesmedeki "fiili yayin + N yil" kurali cerceveyi tarif eder.

"Within 45 days of the end" (B04.D2 teyidi 2026-09-12, Gokce): Surenin bitiminden itibaren 45 gun icinde — bitisten sonra.

Tarih alani bos kalmis sozlesme (B04.D5 teyidi 2026-09-12, Gokce): Hukuken bir varsayilan yok; madde duzenlemelerine bakilir, taraflarla teyit edilir, gerekirse satis ekibinden anlasmanin detaylari istenir. (Urun kurali: "TBD + capa" kaydi, teyit gelene kadar acik kalir.)

Dis olaya bagli tarihler (B04.E1 teyidi 2026-09-12, Gokce): Ilk/son yayin tarihlerini lisans alan lisans verene bildirir; bildirmezse lisans veren talep eder. Karsi tarafa bildirim yukumlulugu koymak pratikte yaygin.

Turev is ile devam sezon ayri (B04.D4 teyidi 2026-09-12, Gokce): "Sequel/prequel/spin-off ve turevleri" = derivative (turev) isler; devam sezonu kapsamaz. Devam sezon = subsequent / further season, ayri madde.

Tanim maddesi ile isleyis maddesi celisirse (B04.A6 teyidi 2026-09-12, Gokce): Genel bir "operatif madde kazanir" kurali yok — duruma gore, hukuk ve satis ekibine danisilir. Yerinden kopmus/tanima dusmus hukumler taraflarla teyit edilir (B04.A7); Output Agreement'taki "4 icerik" cumlesi, hangi tarihten itibaren uretilen fresh title'larin lisanslanabilir sayilacagini belirtir. Ayni belgede "S2 teyit edilecek" yaziyorsa celiski yoktur: S2 o sozlesmenin konusu degildir, varsa subsequent season hukumlerine bakilir (B04.A3).

Run Limiti

Sozlesme Yapilari

Yapi Aciklama Ornek
Tek icerik lisans En yaygin — belirli icerik, haklar, bolge Zap, OSN, IVI Carpinti
Package deal Tek sozlesmede birden fazla bilinen icerik Hemisphere: 3 dizi
Master agreement + addendum Cerceve sozlesme + icerige ozel ekler Amazon PVLA + Deal Addendum
Output / Cooperation agreement Ayni mantik — belirli surede uretilen/uretilecek iceriklere toplu taahhut, her icerik icin ayri lisans sozlesmesi IVI-OGM, OGM-Achla TV
Yapim sozlesmesi Icerik uretimi + hak paylasimi + waterfall Carpinti (Star TV/DYG)
Format opsiyon + license Format satin alma opsiyonu, kullanilirsa Format License Agreement OGM format satislari
Distribution agreement Baska yapimcilarin iceriklerini dagitma anlasmasi OGM'nin Magarsus icin dagitimi
Temsilcilik sozlesmesi Yurt disi satis yetkisinin bir temsilciye verilmesi — munhasir yetki + garanti bedel + komisyon yapisi. Cok tarafli olabilir (yapimci + ortak yapimci + yayinci + dagitici + temsilci) Sefirin Kizi: 6 taraf (DYG, StarTV, NGM, O3, OMD, Inter Medya)

Ek:

Sozlesme durumlari: Fully executed (tum taraflarca imzali) | Partially executed (kismi imzali) | Pending (muzakere asamasi).

Takip kapsami (P0 teyidi 2026-07-31 — onceki "sistem sadece imzali sozlesmeleri takip edecek" kuralinin yerine gecer):

  1. Imzali lisans sozlesmeleri esastir.
  2. Imzali Deal Memo'lar da hak matrisine girer — iki tarafca imzalanir, taahhut niteligindedir; lisans anlasmasi imzalanana kadar ilgili hak ve holdback o lisans alana kapatilir. Kapatilan hak/territory, matriste lisans sozlesmesi gibi gorunur (uzman: "o da yine bir lisans sozlesmesi gibi hak matrisinde yer almali").
  3. Muzakere asamasindaki haklar icin "rezerve/muzakerede" statusu tutulur — "Sistemde 'bu hak muzakerede, simdilik satma' gibi bir statu olmali kesinlikle" (E2 teyidi 2026-04-27); "Imzalanana kadar gecici bir blokaj" (batch-02 2B.3).

Pazarlik gucu ve sablon dayatmasi (D8 teyidi 2026-04-28): Sozlesme sablonunu masada guclu olan taraf belirler. Lisans veren genelde buyuk olmayan firmalara kendi sozlesmesini dayatir. Buyuk yayincilar (Amazon, HBO, OSN gibi) kendi sablonlarini cok degistirmek istemez ve gelir elde etmek icin lisans veren karsi sablonu kabul eder. Bu, "asimetrik iade" gibi maddelerin ortaya cikis dinamigini aciklar — hukuki bir derecelendirme degil, pazarlik gucunun yansimasidir.

Hak Paketi vs Package Deal:

Sublicensee yapisi: Bazen sozlesmedeki Licensee araci sirket, gercek kullanici baskasi (Hemisphere: Maasmond II → Hemisphere; Achla TV: Atrium → Achla TV).

Icerik Yapisi

Kavram Aciklama
Content Dizi, film veya format
Season Sezon — ayri veya toplu lisanslanabilir
Episode Bolum — lisans, odeme, teslim bolum bazinda olabilir
Commercial episode Orijinal bolumun yurt disi satis icin paketlenmis hali. TR orijinal ~120-135dk → ~45dk commercial ep'lere bolunuyor. Sayi icerigin sabit ozelligi degildir (P0 teyidi 2026-07-31): devam eden yapimlarda sozlesmeden sozlesmeye/zamanla degisir, amendment ile kesinlesir (6 of Us icin dort sozlesmede dort farkli sayi: 80 / 96+90 / ~88 / 110); tamamlanmis yapimlarda sayi o yapima ozgu olarak sabitlenmistir
Fresh Title Yeni, baska pazarda yayinlanmamis icerik (output deal/cooperation'da)
Re-run Title Daha once yayinlanmis bilinen icerik (genelde ucuz: Achla TV $1K vs Fresh $2.5K)
M&E Music & Effects — dublaj icin kullanilan orijinal ses (diyalogsuz)
Episode Threshold Minimum bolum esigi (orn. 13 bolum) — altinda kalinirsa ozel kosullar devreye girer

Icerik kaydi: Yapim karari alindiginda acilmali — satis pazarlama hemen basliyor (expert teyidi).

Bolum birimi (B04.C1 teyidi 2026-09-12, Gokce): Yurt disi satis lisans sozlesmelerinde birim commercial (ticari) bolumdur, 45 dakika. Donusum orani sozlesmeye yazilmaz; ticari bolum sayisi sozlesmede dogrudan verilir.

Dublaj/altyazi materyali (B04.C2 teyidi 2026-09-12, Gokce): Ayri bir hak kalemi degil. Genel kural: dizi, formati ve diziden uretilen her turlu materyalin haklari lisans verene aittir; lisans alanin urettigi dublaj/altyazi materyalleri lisans verene devredilir, devir karsiliginda uretim masrafinin %50'si lisans alana odenir. (Hemisphere'deki uzun vadeli cografya-sartli kullanim maddesi o anlasmaya ozgu bir duzenlemedir.)

Finansal Modeller

Model Aciklama Ornek
Flat-fee Sabit lisans ucreti (per-episode veya toplam) Zap, OSN, Hemisphere, IVI
Revenue share Gelir paylasimi (waterfall ile) Carpinti: yurt disi %50/%50
Revenue share + MG Gelir payi + minimum garanti Urdu1: %70/%30 + episode×year MG
Per-right-type pricing Hak tipine gore farkli fiyat Hemisphere: Free TV $3K, Pay TV $1.5K
Rating-based pricing Kaynak ulke ratingine gore fiyat ayarlamasi. Basamak sayisi ve esikler tamamen sozlesmeye ozgudur (custom) — sabit bir sektor kalibi yoktur (P0 teyidi 2026-07-31). Baslangic da sozlesmeye ozgu: ileriye donuk veya retroaktif islevebilir (IVI: artis ilk bolumden gecerli, onceki bolumler icin fark odenir) IVI (3 basamak): >=%5 → +%5, >=%7 → +%10, >=%10 → +%20
Kademeli MG (Garanti) Bolum sayisina gore degisen garanti bedeli + garanti odeme donemi + fark odemesi. Esikler ve tutarlar tamamen sozlesmeye/yapima ozgudur — 13/26 gibi rakamlar sektor sabiti degildir (P0 teyidi 2026-07-31). Sicramada gecmise fark odemesi de sozlesmeye ozgu: odenebilir de odenmeyebilir de (3.1 teyidi — Utku, 2026-08-01) Sefirin Kizi (ornek): ≥13 bolum → bolum basi 170K USD; 26 bolume ulasirsa → 340K USD; 27. bolumden itibaren garanti yukumlulugu yok

Fiyat kirilimi pratigi (batch-02 7.1, 2026-03-21 — terfi 2026-07-31): Satisin yapildigi ulkede buyuk pazar varsa hak tipi basina ayri fiyat kirilimi yapilir; kucuk pazarlarda haklar paket fiyatla verilir.

Rating basari esikleri (3.5 teyidi — Utku, 2026-08-01): "Kac rating iyi/kotu" esikleri donemsel ve degiskendir, yapimin maliyetiyle iliskilidir — sabit sektor tablosu tutulmaz; esikler yalnizca sozlesme bazinda (fesih/bonus maddeleri) kaydedilir. (Batch-02 ve batch-03'teki farkli esik ifadeleri bu nedenle celiski degildir.)

Waterfall (Gelir Dagitim Zinciri)

Brut gelirden kademeli kesintiler → net gelir → taraflara dagitim. Her gelir akisinin farkli waterfall'u olabilir.

Gelir terminolojisi (Sefirin Kizi sozlesmesinden):

Carpinti ornegi — yurt disi lisans 100.000 € (gosterim amacli):

Brut Gelir                         100.000 €
  - Stopaj vergisi (%10)          -10.000 €
  - Ajans komisyonu (%15 kalan)   -13.500 €
  ═══════════════════════════════════════════
  Net Gelir                          76.500 €
  → Star TV %50 = 38.250 €
  → OGM %50 = 38.250 €

Not: Stopaj orani ulkeye gore degisir (her ulkede olmayabiliyor, ozel cakismama maddesi yaziliyor). KDV yurtdisi satislarda olmuyor, net ucret anlasmasi yapiliyor. RTUK payi: yurt disi satis waterfall'unda genelde yer almaz; yurt ici yapim sozlesmesi waterfall'larinda kesinti kalemi olabilir (P0 teyidi 2026-07-31; yazili teyit — Gokce, 1.7, 2026-08-01). Yukaridaki ornek sadelestirilmistir — Carpinti md.8.7'nin tam kalem listesi: vergiler + %15 ajans/temsilci komisyonu + varsa oyuncu ve diger hak sahiplerinin paylari + RTUK payi, sonra %50/%50.

Oyuncu paylari (expert ifadesi): Yapimciya kalan net tutardan: senarist ~%2, yonetmen ~%2, basroller toplam ~%5. Yapimci max %15'ini bu kisilere dagitir. Bazi kanal sozlesmelerinde oyuncu paylari dusuldukten SONRA yapimci-kanal %50/%50 paylasimi yapilir. (Oranlar uzmanin "ornegin" diyerek verdigi sozlu degerlerdir — sozlesmeyle dogrulanmadi; finans toplantisinda teyit edilecek — denetim O9)

Carpinti'da en az 4 farkli waterfall: yurt disi lisans, dijital platform (MCN), urun yerlestirme, tail period. Her gelir kanalinin kendi kesinti zinciriyle ayri hesaplanmasi standarttir (3.6 teyidi 2026-08-01).

Tail period: Lisans bittikten sonra belirli sure daha devam eden gelir paylasimi (Carpinti: lisans + 3 yil, %33).

Sub-license gelir paylasimi: IVI alt-lisans yaptiginda %92.5 OGM / %7.5 IVI.

Dublaj/altyazi sahipligi: OGM'nin varsayilan pratigi (batch-02 14.3, 2026-03-21 — terfi 2026-07-31): dublaj/altyazi haklari mutlaka lisanslanir, IP haklari licensor'da olmali/devralinmali; teknik masraflarin yarisi odenerek devralinir. Sozlesme sapmalari istisna olarak kaydedilir — OSN'de surekli kalir, Amazon'da iade, IVI/Hemisphere'de licensor'a ait. Maliyet paylasimi ve licensor'un dublajli versiyonu kullanma hakki ayri kosullar.

Opsiyon Haklari

Iki ayri boyut (P0 teyidi 2026-07-31): (1) Hak konusu — "gelecek sezonun opsiyonu" ile "ana sozlesmede lisanslanan bolumlerin, lisans suresi bittikten sonra yeniden lisanslanmasi (yenileme)" birbirinden ayri haklardir; spin-off/prequel/sequel de ayri konulardir. (2) Mekanizma — her hak konusuna First Option (once hak sahibi mevcut lisans alana sunar) veya ROFR (ucuncu kisiden teklif alinirsa once mevcut lisans alana gosterilir) baglanabilir. Konu ile mekanizma karistirilmamalidir.

Tip Aciklama Ornek
Sonraki sezon Sonraki sezonu alma hakki (ayni sartlar zorunlu degil — yeniden muzakere edilebilir) OSN: 45 gun bildirim
First option Belirli bir hakkin (tekrar lisanslama, gelecek sezon, spin-off/prequel/sequel) oncelikli olarak lisans alana sunulmasi. Fiyat sabitlenebilir de, acik da birakilabilir — sozlesmeye ozgu (P0 teyidi 2026-07-31; Hemisphere ve OSN orneklerinde bolum fiyati dahil ayni kosullar sabitlenmis) Hemisphere: ilk ED'den 3 ay
ROFR Gelecek icerik ilk teklif hakki Amazon: spin-off/sequel, 60 gun munhasir muzakere
Yenileme (re-license) onceligi Ana sozlesmede lisanslanan bolumlerin, lisans suresi bittikten sonra ayni lisans alana yeniden lisanslanmasina yonelik oncelik — gelecek sezon opsiyonundan ayri bir hak (P0 teyidi 2026-07-31; onceki C5.d yorumu iki konuyu birlestirmisti). Mekanizmasi First Option veya ROFR olarak kurulabilir Output Agr. (Achla): bitisten ≥3 ay once basvuru, bedel haric ayni kosullar
Life of series Dizi devam ettikce lisans devam eder — acik uclu. Sona erme: kanal yeni sezon uretmem derse + yapimci baska kanalda devam etmezse biter (sezon sonunda en gec 2 hafta icinde, sezon ortasinda 1-2 bolum oncesinden, C2.h teyidi 2026-04-27) Urdu1
Minimum commitment Belirli donemde minimum icerik alma zorunlulugu. Ihlal yaptirimi agirliga gore: fesih ve/veya cezai sart (3.8 teyidi 2026-08-01) IVI: yillik 3, Achla TV: 5
Spin-off "sonsuz koşul" Yayinci spin-off icin sonsuza kadar en iyi kosul taahhudu isteyebilir; pratikte muzakere ile bitisten itibaren 3 veya 5 yil sonra yapimci serbest birakilir (C3.d teyidi 2026-04-27) Carpinti

Selection Process

Cooperation/output deal'lerde: Licensor mevcut icerik listesi gonderir ("Avail Notice") → Licensee belirli sure icinde secer (IVI: 13 hafta, Achla TV: 1 hafta) → Secilen icerik icin ayri License Agreement imzalanir → Secilmeyen icerikler serbest.

Conflict Detection

Yeni hak satilmadan once cakisma kontrolu: territory hiyerarsisi × zaman × exclusivity × holdback × SVOD carve-out × sub-licensing durumu × dil.

Expert teyidi (2026-03-21): Ayni bolge + ayni hak tipinde farkli dilde farkli taraflara satilabiliyor. Orn: Pakistan'da Urduca lisans verilmis, ayni bolgede Fransizca dublajli versiyon baskasina satilabilir. Holdback talepleri genelde licensee'den gelir — ornegin SVOD satilmissa ayni bolgede ayni dilde AVOD verilmesini istemez.

Dil istisnasi (batch-02 13.3, 2026-03-21 — terfi 2026-07-31): TR'de ilk yayini yapan kanalin kendi YouTube yayini, ilgili bolgede dublajsiz/altyazisiz orijinal dilde kaldigi surece o bolgeye verilen dijital exclusive'i ihlal etmez; licensee isterse geo-blocking uygulanir.

Holdback takibi bugun basarisiz — "cok basarili bir takip olmadigini anliyoruz." Satis ekibi elle takip ediyor. Gercek ihlal yasamalar: ayni hak ayni ulkede farkli yayinciya satilmis. Bu MVP'nin en kritik cozmesi gereken problem.

Ornek — 6 of Us'in Misir SVOD hakki satilmak isteniyor:

  Misir MENA'nin icinde mi?        → EVET
  MENA SVOD satilmis mi?           → EVET (OSN'ye)
  OSN exclusivity aktif mi?        → EVET (ilk 18 ay icindeyiz)
  Sonuc: CAKISMA — satilamaz!
  18 ay sonra (non-exclusive donem): Satilabilir.

Compliance

Lisans alanin sozlesme kosullarina uygunluk takibi:

Kontrol Ornek
Run/Exhibition Day asimi Hemisphere 2 ED hakki, Achla TV 3 run
Bolge ihlali OSN sadece MENA, IVI sadece Rusya+BDT
Sure asimi Lisans bitmis ama icerik yayinda
Kanal kisitlamasi Belirtilen kanallarda mi

Not: Holdback lisans verenin (OGM) yukumlulugu — compliance degil, ayri takip (bkz. Holdback bolumu).

Audit (Denetim) hakki — pratik (C2.l teyidi 2026-04-27): Sozlesmelerde standart madde, "masada olan ama tetiklenmeyen" karakterde. Gelir paylasiminda bariz bir gerceklik disilik varsa once iletisimle cozulmeye calisilir; audit nadiren tetiklenir.

Anti-piracy (E10 teyidi 2026-04-27): Lisansi alan kendi bolgesini takip eder. Korsan takibi yapan ucuncu taraf sirketlere dizi/icerik bazli anlasmalar yapilabiliyor.

Yayin raporlari (E5 teyidi 2026-04-27): Iki taraf iliskisi icinde mail yazismalari ile takip ediliyor. Talep ile gelebiliyor; lisans alan duzenli sistemli ise duzenli gonderiyor. Alt-lisans zincirinde rapor, sozlesmedeki muhatap (lisans alan) uzerinden gelir (3.9 teyidi 2026-08-01). Rapor formatini urun belirleyecek (Albayim, 2026-08-01 — bkz. PRODUCT-DECISIONS). Hatirlatmalar sistemin en kritik ozelligi olmali (E6 teyidi 2026-04-27 — bugun manuel yapiliyor).

Teslim Kosullari

Icerik materyallerinin lisans alana teslimi. Genelde standart kosullar (STC), bazen platform-spesifik detayli gereksinimler (OSN, Amazon).

Teslim Tipi Aciklama Ornek
Toplu Tum bolumler bir seferde Zap
Rolling Haftalik, kaynak yayin ile es zamanli OSN, IVI
Batch Partiler halinde Urdu1

Fesih Kosullari

Tip Aciklama
Esasli ihlal 30 gun duzeltme suresi, duzeltilmezse fesih
Derhal fesih Telafisi mumkun olmayan ihlal, iflas
Rating bazli Art arda N bolum rating esiginin altinda (Carpinti: 3 bolum <%3)
Program iptali Kaynak ulkede yayindan kalkarsa
Suresiz fesih N bolum onceden bildirimle, sebepsiz (Carpinti: 13. bolumden sonra)
Holdback ihlali Fesih veya indirim hakki
Regulator yasak Hukumet/regulatoir yayini yasaklarsa
Cascading Cerceve anlasma feshedilince altindaki lisanslar duser — her zaman degil: alt sozlesmelerin konusu bagimsiz farkli islerse onlarin lisans sureleri ayri duzenlenmis ve devam edebilir (D10 teyidi 2026-04-27)
Asimetrik Iade Sozlesmede taraflar icin farkli iade kurali (orn. OSN ihlal ederse pro-rata, OGM ihlal ederse tam iade). Hukuki bir derecelendirme degil, pazarlik gucunun yansimasi — masada guclu olan taraf kendi sablonunu dayatir, karsi taraf gelir icin kabul eder (D8 teyidi 2026-04-28)
Esasli ihlal nuansi Sure ve bolge asimi en agir ihlallerdir (farkli lisans alanin hakkinin ihlali ciddi sonuclara yol acar). Odeme tekrar ediyorsa veya uyariya ragmen odenmiyorsa agir ihlal seviyesine cikar (D1 teyidi 2026-04-27)

Cezai sart kurali (C4.f teyidi 2026-04-27 — terfi 2026-07-31): Sozlesmede "ayri ayri oder" gibi ifade varsa bedeller toplanir; "musterek ve muteselsilen" ifadesi varsa toplanmaz — kimin odeme gucu varsa ondan istenir.

Yapimci-Dagitimci Iliskisi

Bazen ayni sirket, bazen farkli.

Rol netlesmesi (yazili teyit 2.1, 2026-08-01): "Temsilci" ile "dagitici" rol olarak tamamen ayni seydir — ortak dilde "Dagitici" kullanilir. Her satisin yayinci/yapimci onayina tabi olmasi (Sefirin Kizi'ndaki gibi) ya da olmamasi (Carpinti yurt disi satisindaki gibi) rolun degil, sozlesmenin ozelligidir. ("Temsilcilik Sozlesmesi" bir belge tipi adi olarak kalir.)

Expert teyidi (2026-03-21): Dagitimci yapimciya sanki ayri bir kurulus gibi finansal raporlama yapiyor. Dagitimcinin yaptigi satis cogu iste yapimci onayi gerektiriyor — dagitimci teklifi yapimciya sunar, yapimci mail ile onaylarsa satis gerceklesir. Az reytingli/dusuk kaliteli islerde onay mekanizmasi olmayabiliyor.

Dagitimci genelde %10-15 komisyon alir (ham kayitta "%10 %15" — sozlu ifade, tekillestirilmedi; denetim duzeltmesi 2026-07-31). Bazen dagitimci + yapimci birlikte sozlesmeye taraf olur, odeme dogrudan yapimciya yapilir ve dagitimci komisyonunu ayrica faturalandirir.

Odeme Aracisi (Payment Agent) rolu (C4.b teyidi 2026-04-27): Dagiticidan ayri bir rol. Sozlesmeye taraf ama dagitim yapmaz — geliri tahsil edip yapimciya aktarir. Reklam-veren temsilcisi/garantor olabilir (OMD ornegi: kanal geliri elde edecegi reklamverenlerin dogrudan yapimciya odeme yapabilmesinin onunu acan rol). Yaygin degil ama 4-6 tarafli yapilarda gorunur. Sefirin Kizi 6 tarafli yapida OMD'nin dagitim yetkisi degil, tahsilat/garantorluk yetkisi vardir.

Fatura akisi (E8 teyidi 2026-04-27): Iki tarafin (yapimci + dagitici) ortak taraf oldugu sozlesmelerde parayi dagitici tahsil eder. Yapimci → dagiticiya fatura keser; dagitici → musteriye fatura keser. Lisans veren sozlesmedeki taahhutleri vermek icin imzaci olur, ama parayi dagitici toplar ve oranlara gore aktarir.

Sublicensee yapisi olabilir (araci sirket + fiili kullanici). Hak zinciri Letter of Comfort ile belgelenir.

Cok tarafli yapilar: Sefirin Kizi orneginde 6 taraf var: 2 yayinci (DYG + StarTV) + 2 yapimci (NGM + O3) + 1 dagitici (OMD) + 1 temsilci (Inter Medya). Temsilci her teklifi yayinciya iletmek ve e-posta ile on yazili izin almak zorunda — izinsiz sozlesme imzalayamaz. Dagitici (OMD) geliri tahsil edip taraflara oranlarına gore dagitir.

Rights Matrix

Tum bu kavramlarin birlestigi gorunum. Bir icerigin tum haklarinin durumunu tek bakista gosteren tablo.

Ornek (temsili — farkli sozlesmelerin verisi tek tabloda birlestirilmistir: "Rusya (IVI)" sutunu Carpinti sozlesmesinden derlenmedir, korpusta 6 of Us icin IVI sozlesmesi yoktur; gercek bir icerigin guncel durumu olarak okunmamalidir — P0 teyidi 2026-07-31):

              MENA (OSN)     US Hispanic     Rusya (IVI)     Israel        Worldwide excl. TR
Pay TV        OSN            Hemisphere      —               Atrium/Achla  —
              18ay Excl.     6ay Excl.                       3yil Excl.
SVOD          OSN            —               IVI             Atrium/Achla  —
              18ay Excl.                     9ay Excl.       (Netflix istisna)
AVOD          OSN            Hemisphere      IVI             —             Urdu1 (YT+Meta)
              18ay Excl.     1yil Excl.      9ay Excl.                     %70/%30, 5yil
FAST          OSN            Hemisphere      IVI             —             —
              18ay Excl.     1yil Excl.      9ay Excl.
Free TV       —              Hemisphere      —               —             —
                             (Puerto Rico)
Catch Up      —              —               IVI (7gun)      —             —
Sim. Relay    —              —               IVI (eszamanli) —             —

Her hucrede: Kim aldi, ne zamana kadar, exclusive mi. Bos hucre: Satis firsati.